Postural drenaj, akciğerlerde biriken balgam ve mukusun yerçekimi yardımıyla temizlenmesini sağlayan bir fizyoterapi yöntemidir. Özellikle solunum yolu hastalıkları olan bireylerde kullanılan bu teknik, sekresyonların uygun pozisyonlarla akciğerlerden dışarı atılmasını kolaylaştırır. Bu yazımızda postural drenajın ne zaman yapılması gerektiği, hangi hastalar için uygun olduğu ve nasıl uygulanması gerektiği hakkında detaylı bilgiler sunuyoruz.
Postural Drenaj Nedir?
Postural drenaj, hastanın belirli vücut pozisyonlarında tutulmasıyla akciğerlerde biriken balgamın solunum yollarından dışarı atılmasını hedefleyen bir tedavi yöntemidir. Bu teknik genellikle bronşektazi, kistik fibrozis, zatürre ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi durumlarda uygulanmaktadır. Postural drenajın temel amacı, akciğerlerde sekresyon birikimini önlemek ve solunumu rahatlatmaktır.
Postural Drenaj Ne Zaman Yapılmalıdır?
Postural drenajın en etkili olduğu zamanlar, hastanın durumuna ve semptomlarına bağlı olarak değişir.
Sabah Saatlerinde Uygulama
Sabahları postural drenaj yapmak, gece boyunca akciğerlerde biriken balgamın temizlenmesine yardımcı olur. Uyku sırasında solunum hızı düştüğü için mukus birikimi artabilir ve sabah saatlerinde drenaj uygulanması hastanın gün boyunca daha rahat nefes almasını sağlar.
Yemekten Önce veya 2 Saat Sonra
Postural drenaj, mide doluyken yapılmamalıdır. Yemeklerden önce veya yemekten en az 2 saat sonra uygulanması, mide bulantısını önlemek ve daha etkili bir mukus boşaltımı sağlamak açısından önemlidir. Özellikle reflü sorunu yaşayan hastalar için bu zamanlamaya dikkat edilmelidir.

Gün İçinde Belirli Aralıklarla
Solunum yolu hastalıkları olan bireylerde, postural drenajın düzenli aralıklarla uygulanması önerilir. Gün içinde 2-4 kez tekrarlanabilir. Hastalığın şiddetine bağlı olarak doktor veya fizyoterapist tarafından belirlenen sıklıkta uygulanmalıdır.
Enfeksiyon ve Alevlenme Dönemlerinde
Solunum yolu enfeksiyonları veya hastalığın alevlenme dönemlerinde postural drenaj daha sık uygulanmalıdır. Bu dönemlerde akciğerlerde daha fazla sekresyon birikebilir ve balgamın atılmasını kolaylaştırmak için drenaj teknikleri daha düzenli şekilde yapılmalıdır.
Postural Drenaj Nasıl Yapılır?
Postural drenaj, hastanın uygun pozisyonlara getirilerek yerçekimi yardımıyla balgamın akciğerlerden dışarı atılmasını sağlar.
Pozisyon Seçimi
Her hasta için en uygun drenaj pozisyonu, sekresyonların bulunduğu bölgeye göre belirlenir. Hastanın başı aşağıda olacak şekilde yatırılması, mukusun yukarı doğru hareket etmesini sağlar.
Göğüs Fizyoterapi Teknikleri
Postural drenaj sırasında, perküsyon (göğüs bölgesine hafif vuruşlar) ve vibrasyon (titreşim uygulama) teknikleri de destekleyici olarak kullanılabilir. Bu yöntemler, mukusun gevşemesine ve kolay atılmasına yardımcı olur.
Derin Nefes Alma ve Öksürme Tekniği
Postural drenaj sırasında hastanın derin nefes alması ve etkili bir şekilde öksürmesi önerilir. Bu sayede gevşeyen mukus daha kolay dışarı atılır ve solunum yolları temizlenir.
Postural Drenaj Kimler İçin Uygundur?
Postural drenaj, özellikle solunum yollarında mukus birikimi olan bireyler için etkili bir yöntemdir.
- Bronşektazi hastaları
- Kistik fibrozis hastaları
- KOAH ve kronik bronşit hastaları
- Zatürre (pnömoni) geçiren bireyler
- Solunum yollarında sekresyon artışı olan diğer hastalar
Doktor önerisiyle sağlıklı bireyler de zaman zaman postural drenaj uygulamalarından faydalanabilir.
Postural Drenajın Faydaları
Postural drenajın düzenli uygulanması, hastaların yaşam kalitesini artıran birçok fayda sağlar.
- Akciğerlerden balgam ve sekresyonların atılmasını kolaylaştırır.
- Solunum yollarını temizleyerek nefes almayı rahatlatır.
- Akciğer enfeksiyonlarının önlenmesine yardımcı olur.
- Bronşlardaki tıkanıklıkları azaltarak oksijen alımını artırır.
- Solunum fonksiyonlarını iyileştirerek hastaların genel sağlığını destekler.
Sıkça Sorulan Sorular
Postural drenaj ile ilgili en sık sorulan soruların cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz.

Postural drenaj hangi hastalıklar için gereklidir?
Postural drenaj, bronşektazi, kistik fibrozis, zatürre, KOAH gibi solunum yollarında mukus birikimi olan hastalıklarda uygulanır.
Postural drenaj ne sıklıkla yapılmalıdır?
Hastalığın şiddetine bağlı olarak günde 2 ila 4 kez yapılabilir. Doktor veya fizyoterapistin önerdiği sıklıkta uygulanmalıdır.
Postural drenaj hangi saatlerde yapılmalıdır?
Genellikle sabah saatlerinde ve yemeklerden en az 2 saat sonra uygulanması önerilir. Gün içinde belirli aralıklarla tekrarlanabilir.
Postural drenaj mide bulantısına neden olur mu?
Evet, mide doluyken yapılırsa bulantı veya kusma gibi rahatsızlıklar yaşanabilir. Bu nedenle yemeklerden önce veya yemeklerden en az 2 saat sonra yapılması tavsiye edilir.
Postural drenajı herkes yapabilir mi?
Solunum problemi olmayan sağlıklı bireyler için gerekli değildir. Ancak solunum yollarında sekresyon birikimi olan hastalar için doktor veya fizyoterapist tarafından önerildiğinde uygulanmalıdır.
Postural drenaj sırasında öksürmek gerekir mi?
Evet, etkili bir drenaj için hastanın derin nefes alıp öksürmesi mukusun atılmasını kolaylaştırır.
Postural drenaj çocuklarda uygulanabilir mi?
Evet, özellikle kistik fibrozis veya bronşektazi gibi hastalıkları olan çocuklarda doktor kontrolünde uygulanabilir.
Postural drenajı kimler yapmamalıdır?
Kalp yetmezliği, aşırı düşük tansiyon veya mide sorunları olan bireyler, doktorlarına danışmadan bu tekniği uygulamamalıdır.